WIE HELPT GOLIATH OP DE BEEN?

Het verhaal over David en Goliath kwam als nummer twee uit de bus van de enquête ‘Mijn mooiste bijbelverhaal’. De tiener die het opneemt tegen de vechtmachine, de jongen versus de reus, het spreekt tot de verbeelding. Wie in de huid van David kruipt, vraagt zich af, waarom hij die ongelijke strijd is aangegaan. Trouwens het is ook niet verkeerd om in de huid van Goliath te kruipen. Op allerlei vlakken ontmoeten ook wij Goliaths. Problemen in de privésfeer. Een wereld vol geweld, die gist van de onrust. Donald Trump, de nieuwe president van de VS. Wat zal de toekomst brengen? Wat doen we? Laten we ons bang maken? Ten diepste gaat het verhaal van David en Goliath
niet over een heldhaftige underdog. Iemand anders en zijn koninkrijk spelen de hoofdrol. Voor de aanvang van de dienst staat de koffie klaar.

Lezing: 1 Samuël 17

Goliath

Aan de ene kant heb je Goliath. Een vechtmachine uit de stad Gat.
Van jongs af aan getraind als onoverwinnelijk kampvechter voor de Filistijnen.
Een reus. Hij is bijna drie meter lang. Hij draagt de meest geavanceerde wapenuitrusting die je maar kunt bedenken voor die tijd. Op zijn hoofd een bronzen helm, om z’n lichaam een harnas, dat meer dan 50 kilo weegt. Bronzen platen beschermen zijn schenen. Een knecht draagt zijn schild. Goliath is een wandelend pantservoertuig, onaantastbaar. Er valt geen menselijk, kwetsbaar plekje meer aan hem te ontdekken. Hoewel?

Op één plaats op z’n voorhoofd is een klein stukje huid te zien. Goliath is ook een mens. Op zijn rug hangt een bronzen zwaard en zijn speer zo dik als een paal. De punt van de speer is gemaakt van 6 kilo ijzer. Goliat is een killer en een kei in psychologische oorlogsvoering. Scheldend en vloekend intimideert deze vierkante kolos van haat zijn tegenstanders. De tegenpartij doet het voor deze agressieveling en heiden in hun broek. Totaal uit het loot, gedemoraliseerd, amgstig, durft niemand van de Israëlieten maar dan ook niemand, het in een man- tegen-man gevecht tegen deze Filistijn op te nemen. ’t I s je dood. Roept Goliath bij iemand sympathieke gevoelens op? Wil iemand zich in hem verplaatsen?

Blijf op afstand! Zijn hoofd mag er wat ons betreft af. Wat dan ook gebeurt.
Maar Jezus zegt: ‘Heb je vijanden lief!’ Betekent zijn oproep niet, dat je juist dichterbij een mens als Goliath probeert te komen en je een poging waagt je in hem te verplaatsen. In z’n huid kruipen.Hem probeert te begrijpen.

Hoe komt het dat de mens Goliat is ontaard in een brute, gewelddadige blikken vechtrobot? ‘Vecht niet tegen hem!’ krijgt David een waarschuwing. ‘Hij vecht al vanaf zijn jeugd’. Was hij ooit een kindsoldaat? Was hij opgevoed met geweld en kwaadaardigheid? Heeft hij misschien niets ander gehoord dan strijdliederen, haatliederen, tromgeroffel? Heeft zijn omgeving hem gehersenspoeld, dat volk, die daar, dat zijn je grootste vijanden die je mag vermoorden? Kon hij op een gegeven moment niet anders meer denken en zo worden voorgeprogrammeerd als vechtmachine? Was hij naast dader ook geen slachtoffer? Was er nog een klein stukje menselijkheid aan hem over?

Ja. Er was één onbeschermde plek, één plek waar hij kwetsbaar was, waar hij wat van zijn menselijkheid van overgebleven. Een stukje huid kwam onder zijn helm uit. Ergens bij zijn ogen. Daar werd hij geraakt! Frontaal!

Enkele gemeenteleden zijn gevraagd wat hen speciaal getroffen had k in het verhaal van David en Goliath. Een van hen bracht het volgende naar voren:

Je kunt grote moeite hebben met bepaalde mensen. Ze overschreeuwen alles, doen uit de hoogte, vinden zich de beste. Als het je lukt om deze mensen op hun zwakke plek te raken, dan komen ze weer met hun beide benen op de grond. Dat stukje kwetsbare menselijkheid, dat is waar je ze op kan aanspreken. Wees daar zelf ook op aanspreekbaar.Daar is overigens wel lef voor nodig!

David

En dan heb je aan de andere kant David. David de tegenstander van Goliath.
Een schaapherdertje uit het dorp Bethlehem in Israël. De , vrijwillige kampvechter voor Israël. David, geen man, maar een tiener. Nauwelijks droog achter zijn oren. Een makkie! Gevechtservaring? Uiteraard niet met reuzen.
Wel met dieren. In zijn sollicitatiebrief naar kampvechter staat in zijn curriculum vita:

‘Ik pas als herder vaak op de schapen en geiten van mijn vader.
Soms komt er een leeuw of een beer die een schaap grijpt.
Dan ga ik erachteraan en sla dat wilde dier neer.
En ik red het schaap uit zijn bek.
En als het wilde dier tegen mij op springt,
grijp ik het bij zijn keel en dood ik het.
Ik heb dus leeuwen en beren verslagen.’

Is er wel verschil tussen beesten en mannen als Goliath? De kilo’s zware metalen van een helm, harnas en zwaard belemmeren hem alleen maar in zijn bewegingsvrijheid. Kwetsbaar en menselijk stapt hij onverschrokken in de ring.
Hij is gewapend met een stok, een slingerwapen en met vijf steentjes uit de rivierbedding in zijn herderstas. De vijf steentjes symboliseren de eerste vijf boeken uit de Bijbel, geeft een commentaar. Die vijf Bijbelboeken bij elkaar heten de Thora, de Wet van Israël, door God gegeven. Als gelovige gaat David de ongelijke strijd aan. Als iedereen het laat afweten wil hij het duel met Goliath aangaan en het opnemen voor angstig Israël en niet te vergeten de beschimpte Naam van de God hoog houden. Hij vertrouwt op de hulp van de machtige HEER, de God van Israël, die trouw zal zijn aan zijn belofte zijn mensen niet in de steek te laten.

Zeker van zijn zaak loopt hij op reus af terwijl hij de moordlustige woorden spreekt: ‘Ik zal je hoofd afhakken, en ik zal de andere Filistijnen voeren aan de vogels en de wilde dieren.’ Dan heb je lef! Wie vindt David niet één van de meest sympathieke figuren uit de Bijbel? Kinderen in ieder geval. David heeft alle elementen in zich om geliefd te zijn. Hij vertegenwoordigt het principe van het goede, dat weliswaar veel zwakker lijkt, maar dat het kwade, dat veel sterker lijkt, toch durft aan te pakken.

Op allerlei vlakken ontmoeten ook wij onze Goliaths. We staan oog in oog met persoonlijke reuzen. Misschien zijn dat problemen in de relatiesfeer, of op het werkloosheid, ouderdom, ziekten. ‘Ik voel mij David, want mij opleiding was een hele zware klus voor mij, maar ik heb het gered,’ vertelde een gemeentelid.
Soms zijn het nationale en internationale reuzen, die via het nieuws op ons afkomen zoals economische onzekerheid, politieke onlusten vluchtelingen,wereldleiders,de toename van het moslimfundamentalisme, een Midden-Oosten vol geweld om nog maar te zwijgen van het terrorisme. Het kan gaan om een berg morele schuld of om onpeilbare schuld ten aanzien van God of mensen. Of een onzekere toekomst.

Volgende week ontstaat uit de samenvoeging van de Ambrosiuskerk en de Kerk aan de Haven een hele nieuwe gemeente. De tijd van de verzuiling is voorbij.
De luxe van verdeeldheid kunnen we ons niet meer veroorloven. Het oude vertrouwde wisselen we in voor een spannende toekomst. Het kerkelijke avontuur zal voor iedereen wennen worden. Allerlei gevoelens zullen naar boven komen. Van verdriet en verzet tot aanvaarding en dankbaarheid.
Wat doen we? Laten we ons bang maken? Zijn we ongerust? Of vertrouwen we op God en komen we in actie? Ten diepste gaat het verhaal van David en Goliath
niet over een heldhaftige underdog. Het gaat over vertrouwen op God en over de geestelijke strijd waartoe hij ieder van ons roept. Dus sta op en ontdek wat God voor jou, voor ons in petto heeft!

Wat haal je uit het verhaal over David en Goliath werd gevraagd aan een gemeentelid die er van te voren over had nagedacht? ‘Hoe groot de uitdaging ook is die voor je ligt, je kunt het aan samen met God en de mensen om je heen.’ Zo is dat! Wilt u de variant van een Duitse mevrouw horen? ‘Wir schaffen es!’

David versus Goliath

Daar staan ze dan. David en Goliath. Een geharnaste reus uitgerust met het modernste wapentuig. Herder David met een slinger in de hand. Denk niet: een slinger, dat is kinderspeelgoed. Het is een vervaarlijk wapen, waarmee hele bataljons soldaten in de oudheid werden uitgerust.

Het slingerwapen bestaat uit een lang koord met in het midden een stuk leer, waarin een steen kan worden gelegd of een metalen kogel. De slinger met steen wordt razendsnel rond gedraaid, één van de uiteinden van het koord plots losgelaten.
Met gestrekte arm wordt de steen gelanceerd. Het projectiel kan een snelheid 200 – 300 kilometer per uur aannemen. Een geoefende slingeraar schiet er een vogel tot 100 meter mee uit de lucht. Het vernietigende wapen heeft de impact van een afgeschoten 45 millimeter kogel uit een revolver.

‘David is slim,’ zei een gemeentelid. De loodzware wapenrusting maakt van de reus lomp en tot een makkelijk doelwit. Een sitting duck. Een steen suist door de lucht…. Reuzen waar je tegen op ziet zijn niet zo sterk als ze lijken. Een herdersjongen heeft soms een slinger in zijn broekzak….. Gevloerd ligt Goliath op grond. David grijpt het bronzen zwaard van zijn tegenstander en hakt zijn hoofd van de romp en steekt het op een stok als oorlogstrofee. Hij wint door een onthoofding voor Israël de oorlog tegen de Filistijnen. Hij krijgt er een lintje voor. Hierbij slaan wij u tot ‘messias in de orde van de HEER, de God van Israël’ zeggen zijn soldaten, zegt Israël. U bent onze man, die door een uitzonderlijke band met God het Koninkrijk van God die nieuwe wereld, een betere wereld dichterbij brengt. Applaus!

Dat is een lastige. We stuiten hier op de hersenkraker en geloofskraker van het veelvuldig bloedvergieten in het Oude Testament. Zijn Zoon corrigeert hem.
De Zoon van David die in Bethlehem geboren werd bedoel ik. Jezus, Jezus de Messias. Hij krijgt van miljoenen mensen applaus omdat hij door zijn unieke band met God het Koninkrijk van God, een nieuwe wereld, een betere wereld, dichterbij brengt. Een wereld van vergeving en de belofte van heelheid en het eeuwige leven.

Hij nam geen leven.
Hij gaf zijn leven, zijn eigen leven.
Hij was een herder, de Goede Herder.

Wij luisteren naar zijn stem en willen door onze band van geloof met God het Koninkrijk van God dichterbij brengen in ons privéleven, in de kerk, in onze omgeving, in de wereld. We willen dat doen in de geest van Jezus en niet in de geest van David, die Goliath doodde. Er zijn dingen die echt moeten veranderen. Daar willen we ons graag voor inzetten, maar wel in het perspectief van een Messias, met hoofdletter geschreven, van wie het hoogtepunt een kruis was. Verbeteringen dwingen we niet met geweld af. Wij mogen ons geven, zoals Christus zich gegeven heeft. Het Koninkrijk van God, komt dichterbij als mensen zich opofferen in naam van Jezus de Messias. Opofferen, zich wegcijferen dat doe je om anderen te dienen.
Het gaat niet om de overwinning. Het gaat niet om het tot stand brengen van het zoveelste succes. Alles draait om de compassie van ons hart in dienst aan anderen.

Even concreet?
Wil je een voorbeeld uit het Koninkrijk van God waar de dingen op z’n kop gezet worden? Wie heeft het lef om een gevallen en gewonde Goliath fysiek en geestelijk op de been te helpen.

Geef een reactie