VRAAG LIEVER WIE BINDT, DAN WAT ONS BINDT

Jezus. Wie kent hem niet? Hij was de eerste christen! De stichter van een nieuwe religie! Protestant! De trouwste kerkganger ooit! Dus niet. Vorige week vierde de wereld de geboorte van het joodse jongetje Jezus. Op de achtste dag werd deze baby besneden. Jezus was voluit Joods. In de Tweede Wereldoorlog zou hij een Jodenster hebben gedragen. De preek legt deze wortels opnieuw bloot.

Het kindje van Bethlehem krijgt een doodgewone joodse naam. De vader noemde hem naar een persoon uit de Tenach (het Oude Testament): Jozua, Jehosjua. Jezus of Jozua betekent ‘de HEER, de God van Israël, redt’. Hij heeft zijn naam waar gemaakt. Redding, heil en zegen voor mensen in de knel waren kenmerkend voor zijn leven en dood.

De preek besteedt aandacht aan de joodse identiteit van Jezus. Bovendien met het oog op de aanstaande algehele vereniging van de beide wijkgemeenten vragen we ons af, welke rol de man, die met het Oude Testament leefde, hierbij kan spelen.

Lezing: Lucas 2 : 21 – 24

Toen er acht dagen verstreken waren en hij besneden zou worden, kreeg hij de naam Jezus, die de engel had genoemd nog voordat hij in de schoot van zijn moeder was ontvangen.

Lucas 2 : 21

Wie bindt?
Minder dan een maand te gaan en er zal Deo Volente – zo de HEER wil en wij leven – sprake zijn van de algehele verenging van de wijkgemeenten Ambrosiuskerk en Kerk aan de Haven. Ik stel aan het begin van dit bijzondere jaar de voor de hand liggende vraag nog maar een keer. Wat bindt ons, zodat we de stap durven te zetten dit jaar? Wat ons bij elkaar brengt en houdt, het is meermalen genoemd: hart voor de kerk, hekel aan verdeeldheid, dezelfde levensovertuiging, de kerkelijke financiën graag op orde.Deze en andere zaken verenigen ons. Zeker! Minder voor de hand ligt de vraag die erop lijkt, maar net even iets anders insteekt. Niet wat, maar wie bindt ons, zozeer dat we aan het einde van de maand de twee kerken helemaal in elkaar willen schuiven? Wie? We horen zeggen: de kerkenraden zijn de bruggenbouwers, de deelnemers aan de huiskamerbezoeken, de voortrekkers in beide gemeenten, degenen die kordaat leiding geven. De engel in het Kerstevangelie zegt ons het antwoord uit de hemel voor: ‘Toen er acht dagen verstreken waren,’ vertelt de evangelist Lucas, ‘en het kind van Bethlehem besneden zou worden, kreeg hij de naam Jezus, die de engel had genoemd nog voordat hij in de schoot van zijn moeder was ontvangen. Kiezen voor eenheid betekent kiezen voor Jezus. Ds. Arie van der Veer, de bekende televisiedominee van de EO, gebruikt de mooie term ‘de oecumene van het hart’ als we naar Jezus als de verbindende schakel voor alle christenen wijzen. Wie bindt ons? Wie geeft ons aan elkaar? Wie heeft ons hart? De hemel raadt Jezus aan!

De Jood Jezus
Als het Jezus is die ons bindt, of zou moeten binden, willen we uiteraard wel weten met wie we ons inlaten. De rituelen rond en aan de baby Jezus onthullen zijn identiteit. Hij wordt besneden en door zijn ouders, die zich strikt aan de Thora houden, in de tempel gewijd aan de HEER, de God van Israël. Aldus Lucas. Wie Jezus is? Een ultieme Jood. Vorige week vierde de wereld de geboorte van het Joodse jongetje Jezus. Onthecht hem niet van de geschiedenis. Vervluchtig Jezus niet tot een idee, maak hem niet tot een ideaal, een spiritueel concept, een mythe, een dogma. Doe hem recht als een historische persoon, die in overeenstemming met Gods masterplan geboren is als een kind van Israël, toen en daar. Zie achter de vereniging de geboren Jood Jezus staan. We kunnen ook voor hetzelfde geld zeggen dat het evangelie ons bindt en verbindt. Want ‘het evangelie wordt samengevat in die ene naam Jezus’. ‘Daar ruist langs de wolken een lieflijke naam,’ luiden de eerste woorden van een oud kerstlied. ‘God redt’ betekent zijn naam. Hoor in ‘God redt’ een belofte in voor onze gezamenlijke toekomst!

Redder
Kiezen voor eenheid is kiezen voor het evangelie of te wel voor de Jood Jezus.
Hij bindt ons aan elkaar. Aangezien hij niet de eerste christen was, geen trouwe kerkganger of protestant, kost het ons altijd weer even de nodige inspanning om op zijn golflengte te komen. Toen bijvoorbeeld de schrijver Dimitri Verhulst in de talkshow Pauw zijn kritiek uitte op de geweldsteksten in de Bijbel, was de reflex van christenen: ‘Jezus was heel anders, let niet te veel op dat Oude Testament.’ Maar dat is echt een foute tegenstelling. ‘Ik wil de wet niet vervangen, maar ik wil hem ten volle uitleven,’ verklaarde Jezus zich tot een uitgesproken Joodse dus oudtestamentische gelovige. Hij leefde uit en met het Oude Testament en de Thora was voor hem het hart van de Bijbel. De evangelisten leggen voortdurend verbanden tussen hem en het Oude Testament. Het Nieuwe Testament moest nog uitgevonden worden. Zijn naam is de vergriekste vorm van het oudtestamentische Jozua. In dat Oude maar nog altijd niet achterhaalde Testament hebben namen een betekenis. Ze geven iets weer van het wezen en de taak van de drager van de betreffende naam.
Noach moet een ‘trooster’ zijn. Simson mag de ‘zon’ van Gods bevrijding zijn.
Salomo vorst van vrede. Jozua of Jezus nu betekent ‘ God redt’. ‘de HEER, – met hoofdletters geschreven, de God van Israël redt!’ In zijn leven en sterven liet Jezus zien dat de HEER, de God van Israel, inderdaad een God is die ruimte schept voor mensen in de knel. Metterdaad zette hij zich in voor de bevrijding van hen,die fysiek, geestelijk, moreel, psychisch of sociaal in de knel zaten.
Of nu om vergeving van zonden of genezing van een zieke ging, Jezus had heil en zegen voor de totale mens op het oog. Hij benaderde hen holistisch.
Kiezen voor de vereniging is kiezen voor iemand wiens naam ‘God redt’ betekent en die dit evangelie ook waar gemaakt heeft. Minder dan een maand te gaan en er zal sprake zijn van de algehele verenging van de wijkgemeenten Ambrosiuskerk en Kerk aan de Haven. Wie bindt ons ten diepste? Boeit ons?
Antwoord en nieuwjaarswens: dat de Jood Jezus, met een naam die klinkt als een klok, ons in 2017 meer dan ooit te voren zal samenbinden.

Geef een reactie