erik borgman

‘Liefde is de enige uitweg voor de kerk’

Theoloog Erik Borgman houdt alsnog lezing bij de Protestantse Gemeente Waalwijk

Theoloog Erik Borgman moest helaas verstek laten gaan bij zijn lezing in februari wegens ziekte. Hij houdt alsnog zijn lezing op woensdag 10 mei in Zalencentrum ‘t Anker vanaf 20.00u. De spannende vraag die hij wil behandelen is: ‘Waar blijft de kerk.’ Borgman stelt die vraag in een tijd dat de kerk krimpt en in zijn ogen afgebroken wordt. Reorganisaties en een bedrijfsmatige aanpak hebben de liefde uit de kerk verdreven. Entree voor de lezing is gratis. De avond wordt georganiseerd door de werkgroep Vorming en Toerusting van de Protestantse Gemeenten in de Midden-Langstraat. Op deze oecumenische avond zal ds. Otto Grevink kort reageren op het betoog van Borgman alvorens er gelegenheid is tot gesprek.

Erik Borgman (1957) is een Nederlandse lekendominicaan en hoogleraar theologie van de religie, in het bijzonder het christendom, aan de Universiteit van Tilburg. Het opiniemagazine Vrij Nederland selecteerde hem in 2008 als één van de meest innovatieve denkers van Nederland. Lezers van dagblad Trouw verkozen hem tot een van drie meest inspirerende theologen. Ook werd hij in 2012 uitgeroepen tot Theoloog van het jaar.

Borgman stelt zichzelf de vraag: ‘Wat wil het zeggen hier en nu te geloven, hier en nu christen en katholiek te zijn, hier en nu kerk te zijn en kerk op te bouwen?’ Hij geeft als antwoord: ‘Het gaat er niet om de kerk zodanig te verbouwen dat zij weer een tijdje mee kan. Het gaat erom de kerk zo’n vorm te laten aannemen dat ze erop gericht is te antwoorden op de nieuwe situaties die zich steeds weer aandienen.’ Een ‘responsieve’ – antwoordende – kerk dus.

Zo’n kerk bereik je niet met een bedrijfsmatige aanpak, stelt Borgman. Hij is wars van managementtaal en praat veel liever in taal van liefde. ‘De organisatorische benadering van de kerk, het managen van de krimp zoals dat tegenwoordig heet, doet geen recht aan wat de kerk in de eerste plaats is: een geschenk van God. De kerk is niet afhankelijk van haar succes in de wereld. Het is belangrijk dat de kerk deze eigenheid in wisselende situaties geloofwaardig vorm geeft.’

Borgman stelt dat de ‘hartstocht uit het geloof is verdwenen.’ Zijn boek ‘Waar blijft de kerk?’ is als een liefdesverklaring bedoeld. ‘Nu er weinig is in de kerk om verliefd op te worden, worden we terugverwezen naar de liefde. Het gaat uiteindelijk niet om de liefde die we God toedragen, maar die God ons toedraagt. Die liefde maakt het ons onmogelijk op te houden kerk te zijn.’

Die liefde is allereerst een liefde die we ontvangen. De kerk begint bij God. De kerk slaagt niet als wij in onze plannen slagen, maar als wij zien hoe het zich aandient. Waar de kansen liggen, waar nieuwe perspectieven lonken. En die hoeven wij niet te creëren. De mogelijkheden nodigen ons uit. En hoe gaan we op die uitnodiging in?

Het betekent dat het wel eens anders zal kunnen gaan met de kerk dan wijzelf willen. ‘De drang om niet onder ogen te willen zien dat dit en hier het uitgangspunt zijn en als zodanig dienen te worden geaccepteerd, is sterk.’ Als we erover na willen denken dat we moeten gaan doen in de kerk, dan zou de vraag niet moeten zijn: ‘Waar zijn wij mee bezig? ‘ maar: ‘Waar is God mee bezig?’ De enige uitweg voor de kerk is weer te verlangen naar wat God met de kerk voor ogen heeft. ‘We moeten elkaar helpen opnieuw te leren roepen: ‘Dat onze ogen opengaan!’

Met deze lezing bieden de Protestantse Gemeenten in de Midden-Langstraat een vervolg op een lezing die vorig jaar door Arjan Plaisier, toenmalig secretaris van de Protestantse Kerk in Nederland, werd gegeven over het toekomstperspectief van de kerk in 2025. Geert Hulsbos, ouderling Leren van de Protestantse Gemeente Waalwijk vertelt waarom Borgman is uitgenodigd: ‘In al onze organisatorische zorgen en beslommeringen willen we onze bron niet uit het oog verliezen. We willen back to basic. Maar wat betekent dat? Met een aantal inspirerende lezingen willen we die bezinning op gang brengen en met elkaar in gesprek gaan. Waar blijft de kerk? Wat is daarvoor nodig? Waarschijnlijk een fundamenteel andere houding. Maar hoe neem je die aan? We zijn erg benieuwd naar de input van Borgman. Een uitmuntend spreker die met humor en ad rem de situatie van de kerk kan bezien vanuit zijn eigen passie.’

Contactpersoon: Ds. Otto Grevink, dsottogrevink@pgwaalwijk.nl

Geef een reactie