Waarom zeggen mensen de kerk en het geloof vaarwel en wij toch niet?

Kerkenradendag 1Waarom verlaten mensen de kerk, en zeggen ze ook Adieu tegen God? En hoe kunnen we daar vanuit de kerk mee omgaan en daarover in gesprek gaan? Presentator Tijs van den Brink maakte een 50-tal programma’s met bekende Nederlanders die ‘Adieu God’ hebben gezegd. Op zaterdag 25 september deelde hij zijn conclusies daaruit met kerkenraadsleden van de predikanten die de missionaire specialisatie volgen.

Op zaterdag 25 september gingen Roelie Klok, Geert Hulsbos en Kees Verhagen namens de wijkgemeente Ambrosiuskerk met ds. Otto Grevink naar de kerkenradendag van zijn missionaire specialisatieopleiding. De dag werd gehouden in Gorinchem, in de Johanneskerk. Alle 15 predikanten van de opleiding waren daar met hun kerkenraden aanwezig. Gastspreker Tijs van den Brink toonde een aantal fragmenten uit zijn programma aan de hand van 4 redenen waarom mensen de kerk en God vaarwel hebben gezegd:

  1. Domme mensen: er worden domme dingen gezegd en gedaan door mensen vanuit de kerk. Iemand verloor zijn moeder jong, en de dominee zei tijdens de uitvaart dat God goed is… We zouden best mogen zeggen dat we het ook niet begrijpen. Een oudere predikant bood eens in een gesprek zijn excuses aan namens de kerk, ook al had hijzelf geen schuld aan wat zijn gesprekspartner aan de kerk geleden had. Dat schiep ruimte voor gesprek.
  2. Wonderen: wonderen en andere onbegrijpelijke dingen in de bijbel zijn we heel gewoon gaan vinden, ook al begrijpen we ze misschien niet. Maar voor veel mensen is het teveel gevraagd om dat allemaal te geloven. We zouden er ruimte aan mogen geven dat wonderen en andere zaken in het geloof onbegrijpelijk zijn, ook voor onszelf.
  3. Het lijden in de wereld: heel veel mensen lopen stuk in hun geloof als ze het lijden in de wereld zien. En ook het lijden van Christus stuit op weerstand: wat is dat voor een God die dat toelaat? We moeten niet doen alsof we deze dingen begrijpen en ruimte scheppen voor het onbegrip, ook in onszelf.
  4. Seksuele moraal: de ouderling die vlak voor een huwelijk komt vragen of hij nog ‘iets’ moet weten… De manier waarop er met de seksuele moraal is omgegaan in de kerk heeft mensen pijn gedaan. Daar zouden we ons bescheidener in op mogen stellen.

Kerkenradendag 2Om deze redenen hebben veel mensen een Post Traumatisch Kerk Syndroom (PTKS) opgelopen, zegt Van den Brink. Bij de kerkenraadsleden was veel begrip voor de moeiten van kerkverlaters. Ook zij ervaren dezelfde moeiten, al hebben ze een andere keuze gemaakt door in de kerk te blijven. Hoe kunnen we met deze mensen in gesprek blijven? Van den Brink constateert dat er onder de woede bij velen verdriet en verlangen zit. Daaruit put hij ook enige hoop. Er zijn momenten dat zijn gasten vertellen dat ze toch bidden, een kaarsje opsteken, of eigenlijk graag in een hiernamaals zouden geloven. Dat gebeurt op momenten dat zijn gasten niets anders meer kunnen doen dan dat. In geval van ziekte bijvoorbeeld. De kerk zou tegenover hen niet moeten heersen, maar dienen. Samen met hen moeten zoeken en naast mensen staan. De macht van de kerk is gebroken, en dat is winst, zegt Van den Brink. Want God is een God van vrijheid. Jezus zegt tegen immers ook tegen zijn leerlingen: ‘Willen jullie soms ook weggaan?’ (Joh 6: 67). Het is niet vanzelfsprekend Jezus te kunnen blijven volgen. Soms is het geloof, zoals de kerk dat belichaamt, onnavolgbaar. Daar ruimte aan te geven in gesprek kan deuren openen.

In de middag stonden de kerkenraadsleden met hun predikanten in groepen van 3 gemeenten stil bij hoe hun gemeenten eruit zien: wie zijn we nu, en wie zijn we echt niet, en wat zouden we willen zijn? We deden de oefening aan de hand van 44 woorden, die hieronder staan. Een mooie lijst om ook thuis of in een gesprek eens mee aan de slag te gaan.

Welke 5 beschrijven voor jou het beste de gemeente, en welke absoluut niet? En welke 5 beschrijven je droom voor de gemeente? ‘Ga in je kracht staan en durf te dromen!’ kregen de kerkenraden er als bemoediging bij. Met die dromen gaan de kerkenraden en hun predikanten weer verder aan de slag in de gemeenten. In januari is de volgende kerkenradendag.

Behoudend Harmonieus Uitdagend Presentatiegericht
Nederig Geborgen Gestructureerd Gezellig
Prikkelend Bereid tot delen Fris Experimenteel
Respectvol Grensverleggend Ongedwongen Veilig
Onstuitbaar Eigenzinnig Stabiel Gehoorzaam
Ondernemend Barmhartig Saai Efficiënt
Traditioneel Ontplooiend Erkennend Verantwoord
Beheerst Resultaatgericht Gezamenlijk Bang
Vriendschappelijk Aandachtig Bevlogen Gepassioneerd
Warm Vrij Radicaal Sociaal
Krachtig Wijs Kwaliteitsgericht Humoristisch

ds. Otto Grevink

Geef een reactie