DE REACTIE VAN DE KRAAMVISITE: ER ONTSTAAT EEN KLEIN PINKSTERFEESTJE.

Zacharias kan niets meer zeggen. Geen woord komt er over zijn lippen. Dan ineens jubelt hij het uit en zingt een loflied voor God. Waar gaat dit over? Toch niet alleen over de geboorte van zijn zoon Johannes? Het thema: ‘Tijd om te zingen’. Bouwstenen: 1. Een vervolg 2. Onverbrekelijk 3. Sporen van God 4. Klein Pinksteren 5. Beperkingen 6. Herstart 7. Overtreffende vergelijking 8. Wordt vervolgd!

Lezen Lucas 1 : 57 – 80

‘Hij vroeg om een schrijftablet en schreef erop: ‘Johannes is zijn naam.’’
Lucas 1 : 63

johannesEen vervolg
‘Toen de dag van haar bevalling was aangebroken, bracht Elisabet een zoon ter wereld.’ Zo begint Lucas het verhaal over de geboorte van Johannes, bijgenaamd ‘de Doper’. Dit is opvallend: hij gebruikt ongeveer dezelfde woorden voor de geboorte van Jezus, bijgenaamd ‘de Messias’. Uit het kerstverhaal, Lucas 2 : 6 en 7: ‘Terwijl ze in Bethlehem waren, brak de dag van haar bevalling aan, en ze brachten een zoon ter wereld, haar eerstgeborene.’ De geboorte Johannes en die van Jezus, die hebben vast met elkaar te maken.
Klopt! Kom ik later op terug. Lucas gebruikt voor het geboortebericht de woorden uit Genesis 25 : 24. Dit vers uit het Oude Testament gaat over Rebekka, die Jacob en Ezau ter wereld zal brengen. ‘Toen de dag van de bevalling was gekomen, bracht zij een tweeling ter wereld…’Lucas legt in zijn evangelie telkens de link naar het Oude Testament. Waarom? De evangelist wil de lezer duidelijk maken, dat de levensverhaal van Johannes de Doper en dat van Jezus van Nazareth, beide een vervolg zijn op de verhalen uit het Oude Testament. Waar God ooit in het Oude Testament aan begonnen is, maakt Hij ook af. God bijt zich vast.

Onverbrekelijk
God bijt zich vast in een relatie met ons mensen. Die relatie tussen de hemel en de aarde loopt als een rode draad door het Oude en rolt verder af in het Nieuwe Testament. Een ander woord voor relatie? Pak een oude Statenbijbel!
Zo één uit de familie met koperen sloten. Zoek de titelpagina op! Wat staat er?
‘Biblia’. Bijbel. ‘De gansche Heilige Schrifturen’. Alle heilige Geschriften. ‘Bevattende al de kanonieke Boeken’. Met alle geaccepteerde boeken. ‘Des Oude en des Nieuwe Verbonds’. Van het Oude en het Nieuwe Verbond. Ander woord voor de relatie van God met ons? Verbond! Wij hebben het over Oude en Nieuwe Testament. Een buitenstaander zou door het woord ‘testament’ op het verkeerde been gezet kunnen worden. Testament? Is er iemand gestorven en bevat de Bijbel zijn laatste wilsbeschikking? Is de hoofdpersoon uit dit boek, de HEER de God van Israël, misschien overleden? Zou het in de hemel tegenwoordig leeg en stil zijn? Uitgestorven.. God dood? Juist niet! In de Bijbel staat het verhaal van ervaringsdeskundigen over de verbondenheid van God met zijn mensen. Hij leeft! Er is zelfs sprake van een ‘vast’ verbond. Om grote woorden te gebruiken: het gaat hier om een ‘eeuwig verbond’. De Bijbel gaat over de onverbrekelijke relatie tussen God en ons, over een sterke band, die er was, is en zijn zal tussen hemel en aarde. Een mooi stel die twee. God en mens. Samen oud worden. Nee, in Bijbelse taal: tot in eeuwigheid samen. Het Oude Testament vertelt hoe het met de liefde tussen die twee begon en het Nieuwe Testament hoe het verder ging, zich verdiepte en nooit meer over zal gaan. Daar word je absoluut vrolijk van volgens Lucas.

Sporen van God
Een relatie heeft nieuwe impulsen nodig, wil die niet verpieteren. De geboorte van Johannes is, in de visie van Lucas, een teken van God, dat Hij opnieuw investeert in zijn relatie met mensen, een relatie die vaak wel heel erg de liefde van één kant wil laten komen. Van Gods kant bedoel ik dan. Mensen reageren enthousiast op Gods nieuwe impuls van liefde, ook wel barmhartigheid of genade genoemd. ‘Toen de dag van haar bevalling was aangebroken, bracht Elisabet een zoon ter wereld.’ ‘Haar buren en verwanten hoorden hoe barmhartig de Heer voor haar was geweest, en ze verheugden zich samen.’
Precies hetzelfde schrijft Lucas ten tijd van de geboorte van Jezus, ‘die heel het volk met grote vreugde zal vervullen,’ vertelt de engel aan de herders. Lucas heeft God als een partner ervaren, die werk maakt van zijn relatie door concrete sporen van zijn positieve bemoeienis met mensen, met Israël, zelfs met de hele wereld op deze aarde achter te laten. De geboorte van Johannes en van Jezus en hun leven zijn voor de evangelist twee nieuwe sporen die de liefde van God trekt. Zij waren niet de enige sporen van God die de relatie nieuw leven inblaast. Zij zijn niet de enige schouderklopjes van de hemel.
Luister naar der ervaringsdeskundigen. God houdt nog altijd van ons!

Klein Pinksteren
Lucas vermeldt de reactie van de kraamvisite op Gods investering in zijn relatie met mensen. Er ontstaat een klein Pinksterfeestje. De geboorte van Johannes heeft impact op de buren, de familie en tenslotte op het hele bergland van Judea. ‘Iedereen was verbaasd.’ ‘Alle omwonenden waren diep onder de indruk.’ ‘In heel het bergland van Judea werden deze gebeurtenissen besproken.’ ‘Ieder die het hoorde bleef erover nadenken.’ God geeft te denken.
Mooi als het evangelie mensen dichtbij en ver weg niet onberoerd laat, hen aan het denken zet, hun tong los maakt. Vol van de heilige Geest – schrijft Lucas, de man die ook verantwoordelijk is voor het verslag van de spectaculaire gebeurtenissen op Pinksteren – vol van de heilige Geest spreekt en zingt Zacharias over God, die trouw en daadwerkelijk met zijn relatie met mensen bezig blijft. Zijn lied is als het Benedictus de wereld ingegaan. Er was een tijd dat Zacharias geen stom woord kon uitbrengen. Die tijd is geweest!

Beperkingen
Lucas vertelt verder. ‘Op de achtste dag kwamen ze het kind besnijden, en wilden het Zacharias noemen, naar zijn vader.’ De besnijdenis is het teken van het verbond tussen God en Israël. ‘Maar zijn moeder zei: ‘Nee, Johannes zal hij heten!’ Ze zeiden tegen haar: ‘Er is niemand in je familie die zo heet.’ Ze beduiden zijn vader te laten weten, hoe hij het kind wilde noemen. Hij vroeg om een schrijfplankje en schreef erop: ‘Johannes is zijn naam.’’ Wat was er gebeurd? Zacharias geloofde als priester uiteraard in het bestaan God, maar toen de hemel, in de figuur van de engel Gabriël van zich liet horen in de tempel, waar deze priester op dat moment een offer bracht: ‘Ik beloof je, je onvruchtbare vrouw Elisabet zal je een zoon baren!’ zag hij de relatie met God niet zitten. Hij geloofde niet meer in de liefde. ‘Hoe kan ik weten of dat waar is? Ik ben immers een oude man en ook mijn vrouw is al op leeftijd,’ wierp Zacharias tegen. Gevolg: de priester werd met stomheid geslagen, vertelt Lucas. Het kan goed zijn dat hij ook doof was geworden. Zijn omgeving moest wenken, het hem beduiden als zij iets van hem gedaan wilden hebben. De betekenis van deze dubbele handicap mag duidelijk zijn. Zacharias was doof voor het woord van God. Plus, zonder geloof in een God, die zijn relatie waar blijft maken, gaat Hem loven en prijzen niet echt van harte. Lukt helemaal niet.
Het blijft voorlopig stil in huize Zacharias en het is flink behelpen! O, ja, en een zoon, die later helemaal opgaat in de relatie met God, kun je ook moeilijk naar zo’n vader noemen. Dat slaat als een tang op een varken.

Herstart
Lucas gelooft in een God, die werk blijft maken van zijn band met mensen. Elisabet raakt in verwachting en baart een zoon. Heb jij nog weleens iets van je partner in de hemel? Leeft het nog tussen jullie? Zacharias staat in eerste instantie met een mond vol tanden. Dan wordt er een baby in huize Zacharias geboren en de vader hervindt bij de wieg zijn geloof in God. Johannes betekent ‘God is genadig’. Een herstart qua geloof overkomt meer vaders bij de wieg.
‘Of onze pasgeboren zoon ook gedoopt kan worden?’ kreeg ik een mailtje.
‘De doop is het teken van het verbond,’ zeiden we enkele decennia geleden nog in de kerk. Onder het doopverzoek de namen van de ouders en het adres met het telefoonnummer. Op bezoek zat ik tegenover twee jonge mensen,
de één protestant, de andere katholiek, die ik nog nooit eerder van leven gezien had, althans ik kon mij hen niet herinneren. Na de koetjes en kalfjes stak de man van wal met een excuus. ‘Wij zijn nog niet zolang getrouwd, maar we hebben u en de kerk erbuiten gelaten. We zijn beiden christelijke opgevoed, maar we doen er al lang niet veel meer aan. We wilden op onze trouwdag geen toneelstukje opvoeren.’ Ik kon mij in hun keuze vinden. Hij ging verder: ‘Nog niet zolang geleden is onze zoon geboren, waardoor het geloof in God weer bij ons is gaan leven. We ervaren ons kind als een geschenk uit de hemel. Nu willen we eigenlijk wel wat met u en de kerk. Wilt u hem dopen?’ Zeg dan maar eens nee! De parallel met het verhaal van Zacharias in Lucas 1 zal u duidelijk zijn. ‘Iedereen was verbaasd,’ gaat de evangelist verder. ‘En meteen werd de verlamming van zijn mond en zijn tong ongedaan gemaakt, en hij begon te spreken en loofde God.’ Over deze impact hebben we het al gehad. Nog dit ter overdenking: de buren sloegen aan het discussiëren naar aanleiding van de wonderlijke geboorte van Johannes, vertelt Lucas. Zacharias looft en prijst God.
Zou het niet beter zijn om meer tijd te besteden aan de uiting van onze verwondering als we met God op een onbegrijpelijke manier van doen krijgen, dan er urenlang over te discussiëren? Gewoon een vraagje.

Overtreffende vergelijking
De geboorte van Johannes en later de geboorte van Jezus zijn voor de evangelist Lucas nieuwe sporen van God, die aldoor werk blijft maken van zijn relatie met mensen. De twee levensverhalen in de Bijbel vertellen, dat God zijn band met ons in stand wil houden. Subtiel geeft Lucas in zijn verhalen het verschil tussen beide boegbeelden van het verbond tussen hemel en aarde weer. De één legt veel meer gewicht in de schaal dan de ander. Trek zelf uw conclusie!
De vader van Johannes gelooft de geboorteaankondiging van zijn zoon niet.
De moeder van Jezus gelooft de engel wel. (1-0 voor Jezus.) De vader van Johannes wordt met stomheid geslagen vanwege zijn ongeloof. Maria vanwege haar geloof geprezen. (2-0) Johannes zal na zijn geboorte vol zijn van de Geest van God. Jezus wordt al verwekt door de Geest van God. (3-0) Bij de geboorte van Johannes zingen de buren. Bij die van Jezus zingen de engelen. (4-0) ‘Johannes zal groot zijn voor de Heer,’ zegt Gabriël. Jezus is de Zoon van de Allerhoogste. (5-0) Johannes geboorteplaats? Onbekend. Jezus wordt geboren in Bethlehem nota bene de stad van koning David. (6-0) Johannes carrière loopt van de tempel naar de woestijn. Die van Jezus van het ‘durp’ Nazareth naar de tempel. (7-0) Elisabeth de oudere, In verwachting van Johannes, buigt voor Maria, de jongere, in verwachting van Jezus. (8-0 voor Jezus.) Houd maar op!
Met Jezus breekt er meer dan met iemand anders een nieuwe fase in de relatie tussen God en mensen aan, breder -Jood en niet-Jood, alle mensen tellen mee-dieper dan voorheen- in het gelaat van Jezus zien we het gelaat van God- Intenser- zo intens als pure liefde kan zijn. Wij geen volgelingen van Johannes de Doper geworden, die zijn er wel geweest, maar wij zijn volgelingen van Jezus Christus. Wij zijn christenen!

Wordt vervolgd!
Ik rond de preek af. De Bijbel is niet uit de hemel komen vallen. Het zijn onze Turkse broeders en zusters geweest -vooral broeders denk ik- die rond 170 na Christus 66 heilige geschriften, onder de naam ‘De Boeken van het Oude en het Nieuwe Verbond’ in één band bij elkaar hebben gebracht. De Bijbel. De schrijvers zijn ervaringsdeskundigen op het gebied van de relatie tussen hemel en aarde. Door het Oude Verbond of het Oude Testament loopt als een rode draad het verhaal van God, die een onverbrekelijke relatie van heil en zegen met mensen aangaat, in het bijzonder met Israël. Deze rode draad breekt daarom niet af in Maleachi, het laatste Bijbelboek van het Oude Testament. De draad wordt verder afgewikkeld in het tweede deel van de Bijbel, het boek van het Nieuwe Verbond of Testament geheten. Maar de relatie gaat met de figuur van Jezus Christus een nieuwe fase in. De verstandhouding met God verdiept zich, verbreedt zich. De hemel voelt dichter bij. De band hechter. Dat wil Lucas vertellen. Dat was het dan? God is een Bijbelverhaal en in de echte wereld moeten we het zonder hem zien te stellen? Nee, de rode draad van het verbond – even dat oude woord gebruiken – wikkelt zich nog altijd af…. Er zijn mannen en vrouwen, jongeren en ouderen, die uit eigen ervaring met God, best een stukje voor het 67ste Bijbelboek zouden kunnen schrijven. Met elkaar krijgen we misschien wel een heel Bijbelboek voor elkaar.
Van Jezus schrijft de evangelist Johannes: ‘Als al zijn daden, een voor een, opgeschreven zouden worden, zou de wereld, denk ik, te klein zijn voor de boeken, die dan geschreven zouden moeten worden.’ Miljoenen mensen volgen hem na. In dezelfde Geest zou ik willen zeggen: alles wat God doet, gedaan heeft en nog zal doen, vastleggen, is onbegonnen werk. Hij blijft in de weer met zijn relatie met mensen. Wat staat ons nog te wachten?

Geef een reactie