Waarvoor doe ik het nu eigenlijk allemaal?

Vandaag is het behalve Biddag voor Gewas en Arbeid ook Internationale Vrouwendag. En vanmorgen sprak ik op school – een basisschool met alleen maar leraressen – drie moeders uitgebreid, in verschillende gesprekken. En in die gesprekken ging het niet apart over werk. Werk kwam wel ter sprake. En dan ging het over betaald en onbetaald werk. Over werken in loondienst en als zzp’er. Over werken als uit de hand gelopen hobby. En ook over het verlangen om juist iets met je passie te gaan doen, al weet je nog niet hoe precies.

Niet werk alleen

Maar de gesprekken gingen niet apart over het werk. Het werk maakt deel uit van het hele leven, in combinatie met het gezin, hobby’s en wie je bent en waar je voor staat. Vrouwen lijken op een meer natuurlijke manier met die mix van bezigheden om te gaan dan mannen, voor wie er een papa-dag nodig is om er thuis voor de kinderen te kunnen zijn. Een mama-dag is er nooit.

Alle ballen in de lucht houden, werk én privé

Het sluit aan bij hoe de Prediker spreekt over het werken. Of eigenlijk: hoe hij niet spreekt over werken, maar over alles wat we doen en verwerven, verzamelen. Bij hem is er geen onderscheid tussen werk en privé. Maar het gaat bij hem over alles waar we druk mee zijn. Net zoals een boer van Boer Zoekt Vrouw niet naar zijn werk gaat, maar de dames uitnodigt op de boerderij die zijn leven is, zo is ook het leven in de tijd van de Prediker een geheel van drukke bezigheden. Eigenlijk is hij dus heel modern. Want vraag maar eens aan jonge ouders hoe hun leven geordend is. En dan hoor je dat er geen strikte scheiding is tussen werk en privé. En dat privé ook net zo druk kan zijn als werk. En dat het bij elkaar een enorme partij ballen is die ze in de lucht moeten zien te houden.

Zwoegen

En dat drukke bezig zijn omschrijft de Prediker als zwoegen. Dat is nou weer een ouderwets woord waar mensen vaak over vallen in Predikers teksten. Want is het leven alleen maar zwoegen? Het klinkt zo negatief. Alsof het alleen maar zwaar en ellendig is. En dat is het natuurlijk niet. Maar als we het woord proeven bij de Prediker, dan zit er geen bittere smaak aan. Dan smaakt hooguit was zuur. Maar dat houd je ook alert. En je moet het goed kauwen want anders kun je het niet doorslikken en valt het zwaar. Het is even doorkauwen maar het vult wel. Het glijdt dus niet zo naar binnen zogezegd. Je moet er wat voor doen. En dat is wat veel mensen denk ik herkennen. Elke dag is toch ook weer gevuld met bezigheden die moeten om je leven, je gezin, je onderneming, je werk, je vriendenkring, je hobby draaiende te houden. Dat is zwoegen in die zin. Het komt je niet aanwaaien.

Genieten

En daar is ook wat voor nodig. Bekwaamheid, wijsheid en kennis, vertelt de Prediker. In die zin vindt de Prediker denk ik ook dat je verdient wat je vergaart met al het zwoegen. Het is belangrijk dat we delen, maar er is ook niets mis met bezit. Daar kunnen we in onze meer of mindere rijkdom misschien wel eens schuldig over voelen. Maar op zich is er niets mis met bezit. Geniet er dus ook maar van zegt hij.

Vluchtig

Alleen, je hebt er zo weinig aan. Ja, natuurlijk kun je ervan genieten zolang als het duurt. Maar uiteindelijk moet je het geven aan iemand die er niets voor heeft gedaan. Niet omdat het wordt afgepakt of zo, maar gewoon, omdat je leven eindig is en je het niet mee kunt nemen. Bezit, hoezeer er ook op zich niets mis mee is, is tijdelijk, en daarmee uiteindelijk leeg en in die zin een uiterst kwade zaak. Niet als moreel oordeel, zoals het misschien wel klinkt. Maar gewoon als een constatering. Zo is het. Bezit is uiteindelijk vluchtig en na jou krijgen anderen het.

Smart

Wie bezit vermeerdert, vermeerdert smart, zo zegt het spreekwoord gebaseerd op de Prediker. En alle dagen van zijn leven brengen de mens verdriet. Ja, dat is er veel. Vraag is alleen hoe je ermee omgaat. En je zult uit een ander vaatje moeten tappen om het goed te laten zijn. Ons drukke bezig zijn kost ons veel. Ook als we er veel plezier in hebben. We laten dingen in onze drukte. Dingen schieten erbij in. En de jaren eisen hun tol. Is dat alles? Op de keper beschouwd wel ja. Uiteindelijk leggen we het er bij af.

He’s got in all in His Hands

Maar er is meer. En daarvoor moeten we uit een ander vaatje tappen. Het vaatje van God. Laat de mens zich maar aan eten en drinken tegoed doen en volop genieten van alles wat hij moeizaam heeft verworven. Want ook dat is in de hand van God. De mens heeft het niet in de hand. God wel. Geniet er maar van.

Uit de hand van God

En zie wat je hebt en jezelf kunt vergaren ook in dat perspectief. Verzamelen is niet het doel van je leven, maar het genieten ervan. Omdat het in de hand van God is, en dus ook in zekere zin uít de hand van God. Dat blijft een rare gedachte: dat wat je jezelf verwerft eigenlijk krijgt van God. Dat doe je toch zelf? Ja en nee. Ja, en dat zegt de Prediker ook heel duidelijk: je vergaart het met je eigen drukke bezig zijn. Maar je hebt het nooit in de hand. En dat klinkt niet lekker, en dat is het ook niet. En daarom wijst Prediker een andere weg. Geniet er maar van. Mag dat dan? Ja, want ook dat is uit de hand van God. En als je ervan geniet dan voel je ook dat het je toekomt.

Als een hamster of als de vogels?

En precies dat gevoel is wat Prediker ons toewenst. Dat het je toekomt. Dat je je leven niet laat draaien om verzamelen, verzamelen, verzamelen. Je bent geen hamster. Kijk eens naar de vogels, zegt Jezus. Die zaaien niet en oogsten niet en leggen geen voorraadschuren aan. Het is onze hemelse Vader die ze voedt. Leef vanuit de vreugde dat het de hemelse Vader is die ons voedt. Ons leven is uit en in Gods hand. Dat geeft zin aan ons zwoegen. Meer zin dan een positieve resultatenrekening. Het geeft energie om er wat van te maken, hoe vluchtig het ook is. Het is uit en in Gods hand. En het zal goed zijn. Geniet ervan.

Geef een reactie